Dit was tydens die NG Kerk Sinodesitting (Wes-Kaapland) vroeër vanjaar in Goudini dat ek bewus geraak het van ‘n vars briesie in ons midde – jong stemme met ‘n innoverende en vreesloos-introspektiewe uitkyk op die impak wat hulle as jong predikante op hul gemeenskappe kan maak.

‘n Formele taakspan, Ras en Versoening, as deel van die Diensgroep Toerusting en Navorsing van die Sinode van Wes-Kaapland is hoofsaaklik uit hierdie groep gevorm. Hoe maak jy as jy ervaar dat jy binne die NG Kerk vasval oor kleurgrense heen; as jy agterkom jy weet dalk nie wat jy behoort te weet nie? Jy snap dat jy as witmens in die konteks van die NG Kerkfamilie werk het om te doen. Jy skraap moed bymekaar en gaan kyk in ‘n spieël. Beter nog – jy gaan sit in by die werkswinkel van ‘n kredietwaardige deskundige met jarelange navorsing en ervaring oor die onderwerp van witwees en watter impak dit op jou vorming as mens gehad het en steeds jou interaksie met the other – mense wat nie soos jy lyk nie – beïnvloed. Dit verg moed. En baie daarvan.

Op Maandag 11 November was dr Robin DiAngelo die gasspreker by ‘n insiggewende werkswinkel in Pinelands. Sy het ‘n PhD in Multikulturele Onderwys van die Universiteit van Washington (VSA) waar sy as medeprofessor in Onderwys werk. Sy is ook die skrywer van die topverkoper, White Fragility: Why It’s So Hard for White People to Talk about Racism en is genooi deur Edwin Cleophas wat haar ‘n jaar gelede aanlyn ontmoet het as gevolg van haar werk wat hy in sy navorsing gebruik het. Cleophas was van mening dat haar werk van kritiese belang was en aan Suid-Afrika bekendgestel moes word. “Her commitment to address issues of white privilege, white supremacy and race based issues specifically geared towards white people, made for an interesting visit.” Edwin het haar genooi met behulp van die Social Justice Agency en in vennootskap met die Institute for Justice and Reconciliation.  Wilhelm Verwoerd (kleinseun van Hendrik Verwoerd en ook skrywer van die boek, Bloedbande) en Deon Snyman van die Restitution Foundation het Cleophas aan die Taakspan Ras en Versoening bekendgestel wat hierdie werkswinkel in samewerking met die Restitution Foundation aangebied het.

Dis moeilik om te verwoord wat DiAngelo in net twee ure reggekry het met inligting van jare en jare se navorsing oor die onderwerp van witwees en ons  weerstand om indringend die rassisme in onsself te konfronteer. Vrae soos: “Het jy ooit ‘n onderwyser gehad wat nie wit was nie? Indien nie, wat sê dit van jou blootstelling aan diversiteit?” “Hoe divers was die samelewing in jou vormingsjare? Wat was die invloed daarvan op jou persepsies van mense van kleur?” En so het sy stelselmatig, deur middel van hierdie gespreksvrae ons op ‘n ander manier na onsself laat kyk. Die feit dat ons ons rassegroep se geskiedenis met ons saamdra; ons gebrek aan rasse-nederigheid. En kom tog net weg van skuldgevoelens; dit verlam ons net. In plaas daarvan kan jy eerder aan ‘n betroubare vriend van ‘n ander kleur die mandaat gee om jou reg te help waar nodig. Lees meer oor haar boek by http://www.supersummary.com/white-fragility/summary/.

Die Taakspan Ras en Versoening fasiliteer ook ‘n groeiende Leergemeenskap; ‘n oop groep vir enige lidmaat wat graag saam in gesprek en op reis wil wees. Die werkswinkel was ‘n geleentheid vir lede van hierdie Leergemeenskap om te ontmoet. Daar was ook lede van ander instansies, organisasies en instellings wat die geleentheid bygewoon het.

Hierdie taakspan se openheid tot kritiese selfondersoek is goeie nuus vir ons NG Kerk. Dit het ontstaan vanuit ‘n VBO wat in Februarie 2018 in samewerking met Wilhelm Verwoerd aangebied is. Die VBO het gefokus op ‘witwerk’ as ‘n weg tot dieper versoening, en is gebore uit ‘n ervaring dat gemeentepredikante dikwels nie die kapasiteit of vaardighede het vir rasseversoening nie. ‘Witwerk’ verwys na die ontwikkeling van ‘n selfkritiese, nederige, restitusionele historiese bewussyn van die voortdurende, multidimensionele mag en bevoordeling wat met ‘witwees’ in Suid-Afrika gepaard gaan. Wilhelm word in hierdie proses betrek as ‘n kundige en fasiliteerder, maar die taakspan bestaan uit NG Kerk-leraars en -proponente wat fokus op materiaalontwikkeling, navorsing en VBO-kursusse.

Ons het almal hierdie jong groep se insette en perspektiewe in ‘n immerveranderende wêreld broodnodig. Hulle fokus op navorsing en materiaalontwikkeling is van groot belang. Hulle beplan ook om ‘n VBO-kursus in twee residensiële dele in 2020 aan te bied: 3 tot 5 Maart en 11 tot 13 Augustus. Kontak Louis van der Riet by rlouisvdr@gmail.com vir meer inligting.

Mariëtte Odendaal
Getuienisaksie: Kommunikasie